Bugünkü yazımızda Atlantispet ekibi, Faber-Castell Türkiye CEO’su kimdir hakkında ihtiyaç duyduğunuz ana bilgileri sunuyor.
Faber-Castell Türkiye CEO’su Kimdir?
Bir kalemi elimize aldığımızda çoğu zaman yalnızca yazmak için kullandığımız basit bir nesne görürüz. Oysa o kalemin arkasında üretim ilişkileri, eğitim kültürü, tüketim alışkanlıkları, aile şirketleri, yöneticilik anlayışları ve hatta toplumsal cinsiyet gibi çok daha büyük ilişkiler ağı bulunur. Bu nedenle “Faber-Castell Türkiye CEO’su kimdir?” sorusu, yalnızca bir yöneticinin özgeçmişini öğrenme merakı değil; aynı zamanda Türkiye’deki iş kültürünü ve güç ilişkilerini anlamak için de ilginç bir başlangıç noktasıdır.
Güncel kurumsal kayıtlara göre Adel Kalemcilik’in ve Türkiye’deki Faber-Castell operasyonunun CEO’su Oğuz Uçanlar’dır. Adel’in resmi kurumsal bilgileri, Uçanlar’ın 2023’ten bu yana Adel/Faber-Castell CEO’su olarak görev yaptığını belirtmektedir. KAP kayıtlarında da şirketin icra başkanı/genel müdürü olarak Oğuz Uçanlar gösterilmektedir.
CEO kavramı ve toplumsal anlamı
CEO, yani “Chief Executive Officer”, şirketin günlük ve stratejik yönetiminden sorumlu en üst düzey yöneticidir. Ancak sosyolojik açıdan CEO’luk yalnızca bir makam değildir. Güç, karar alma yetkisi, ekonomik kaynaklara erişim ve kurumsal temsil gibi unsurların kesiştiği bir konumdur.
Uçanlar’ın kariyerine baktığımızda bu durum daha görünür hale gelir. Anadolu Grubu’na 2013’te katılan Uçanlar; perakende, operasyon ve üst yönetim alanlarında görev yaptı, 2016-2023 arasında McDonald’s Türkiye’de CEO olarak çalıştı ve Ocak 2023 itibarıyla Adel & Faber-Castell CEO’luğunu üstlendi.
Bir kalemden daha fazlası: Faber-Castell ve kültürel pratikler
Eğitim, yaratıcılık ve toplumsal hafıza
Faber-Castell’in Türkiye’deki varlığı yalnızca ticari değildir. Adel, Faber-Castell ile ortaklığını 1995 yılında güçlendirmiş; bugün Türkiye’de binlerce farklı ürünün üretim ve pazarlamasını gerçekleştirmektedir.
Burada sosyolojik açıdan önemli bir ayrıntı var: Kalem, eğitim deneyiminin gündelik nesnelerinden biridir. Çocuğun ilk yazısı, öğrencinin sınavı, öğretmenin tahtaya aktardığı bilgi ve yetişkinin iş hayatındaki notları aynı nesne etrafında buluşur. Böylece ürün, ekonomik değerinin yanında kültürel bir anlam da kazanır.
Faber-Castell’in kendi söyleminde yaratıcılık, ifade ve eğitimle kurduğu bağın güçlü biçimde vurgulanması da bu kültürel boyutu gösterir.
Güç ilişkileri ve aile şirketi modeli
Kurumsal yönetim yalnızca yönetim değildir
Faber-Castell küresel ölçekte dokuz nesildir aynı aile tarafından kontrol edilen bir aile şirketidir. Merkezi şirketin güncel yönetiminde Stefan Leitz CEO olarak görev yaparken, Türkiye’deki ortaklık yapısında Adel önemli bir yer tutmaktadır.
Aile şirketleri üzerine yapılan güncel çalışmalar, aile ile işletme arasındaki sınırların karmaşıklaşmasının özel yönetim mekanizmaları doğurabildiğini gösteriyor. 1993-2023 arasındaki 52 akademik çalışmayı inceleyen bir sistematik literatür taraması, aile yönetişiminin hem aile hem de işletme ilişkilerini dönüştürdüğünü ortaya koyuyor.
Bu nedenle Oğuz Uçanlar’ın konumunu yalnızca “bir şirketin CEO’su” olarak düşünmek eksik kalabilir. Onun kararları; çalışanlar, hissedarlar, tedarikçiler, tüketiciler ve eğitim kültürüyle bağlantılı daha geniş bir toplumsal sistem içinde anlam kazanır.
Cinsiyet rolleri ve liderlik: Kim yönetici olabilir?
Cam tavanın görünmeyen etkisi
CEO pozisyonunun toplumsal cinsiyet boyutunu da görmezden gelemeyiz. Türkiye’de yönetici pozisyonlarına ulaşmak herkes için aynı toplumsal koşullarda gerçekleşmiyor. 2024 tarihli bir araştırmada Türkiye’deki kadın yöneticilerin kariyerlerinde toplumsal cinsiyet önyargıları, örgüt kültürü, aile-iş dengesi ve kişisel fedakârlıkların önemli engeller oluşturduğu belirlendi.
2024 Women on Boards Turkey raporuna göre Borsa İstanbul şirketlerinde kadın yönetim kurulu üyelerinin oranı %18,7’ye yükselmiş olsa da kadınların CEO pozisyonlarındaki oranı yalnızca %4,4 seviyesindeydi.
Bu veriler bize önemli bir soru sorduruyor: Bir kişinin CEO olabilmesi gerçekten yalnızca yetenek, eğitim ve çalışma azmiyle mi açıklanabilir? Yoksa toplumsal normlar, aile sorumlulukları, erkek egemen profesyonel ağlar ve kültürel beklentiler de kariyer yollarını şekillendiriyor mu?
İstanbul’dan bir saha araştırmasının düşündürdükleri
İstanbul’da 302 profesyonelle gerçekleştirilen 2024 tarihli bir araştırma, kadın yöneticilere karşı cinsiyet temelli önyargıların hem erkeklerde hem de kadınlarda görülebildiğini ortaya koydu.
Daha yeni bir çalışma ise Türkiye’deki 24 büyük şirkette 2.000’den fazla profesyonelin verilerini inceleyerek kadın liderliğinin işyerindeki sosyal ilişkilerle bağlantısını araştırdı; kadın liderlik altında çalışanlar arasındaki profesyonel ağların daha az cinsiyet ayrışmalı hale geldiği sonucuna ulaştı.
Dolayısıyla liderlik yalnızca tepeden verilen kararlar değildir. Liderin kim olduğu, insanların birbirleriyle nasıl iletişim kurduğunu bile değiştirebilir.
Toplumsal adalet ve eşitsizlik açısından CEO’luk
Bir CEO’nun başarısını yalnızca satışlar, kârlılık veya marka değeri üzerinden ölçmek, şirketin toplumsal etkisini daraltabilir. Toplumsal adalet, fırsatların, hakların ve kaynakların daha adil paylaşılmasıyla ilgilidir. Eşitsizlik ise bireylerin yalnızca farklı olması değil, bu farklılıkların sistematik biçimde farklı imkânlara dönüşmesi anlamına gelir.
Adel ve Faber-Castell, fırsat eşitliği, eşit muamele ve çocuk işçiliğinin yasaklanması gibi sosyal ilkeleri benimsediğini açıklıyor. Bu tür kurumsal ifadeler önemli; fakat sosyolojik bakış bize her zaman şu soruyu da sordurur: Bu değerler günlük çalışma hayatında nasıl uygulanıyor? Kimlerin sesi daha fazla duyuluyor? Terfiler nasıl gerçekleşiyor? Karar mekanizmalarında kimler temsil ediliyor?
Faber-Castell Türkiye CEO’su kimdir başlığıyla ilgili bu kapsamlı anlatımın faydalı olmasını dileriz.
Sonuç: Bir CEO’nun ötesinde toplumsal bir hikâye
Oğuz Uçanlar’ın Adel/Faber-Castell CEO’su olması, bireysel kariyer başarısının yanında Türkiye’deki şirket kültürü, eğitim ekonomisi, küresel markalaşma ve yönetici sınıfının oluşumu hakkında da düşünmemize imkân veriyor. Bir insanın kariyerini yalnızca kişisel yetenekleriyle açıklamak ne kadar eksikse, onu yalnızca toplumsal yapıların ürünü olarak görmek de o kadar eksik.
Belki de sosyolojinin en değerli tarafı burada ortaya çıkıyor: Birey ile toplum arasındaki ilişkiyi tek yönlü düşünmemek.
Siz kendi eğitim ve çalışma hayatınızda yöneticilerin kimliğinin, cinsiyetinin veya sosyal çevresinin kararları etkilediğini düşündünüz mü? Bir yöneticide “başarılı lider” imajını oluştururken hangi toplumsal normlardan etkileniyoruz? Ve kendi deneyimlerinizde toplumsal adalet ile eşitsizlik arasındaki ilişkiyi nasıl gözlemlediniz?
Kaynakları metin içinde açıkça bağlaKişisel gözlemleri belirginleştir
Kaynakları metin içinde açıkça bağla
Kişisel gözlemleri belirginleştir
Cinsiyet analizini CEO sorusuna bağla